HEPA Filtre Nedir, Nasıl Kullanılır?

HEPA Filtre 101: Nedir, Nasıl Kullanılır, Hangi Cihazlarda Bulunur?

Yayınlama: Güncelleme:

HEPA filtre teknolojisine dair bilmeniz gereken her şey!

HEPA filtre nedir, nasıl ve neden geliştirildi? Bir filtreyi HEPA yapan nedir ve tüm HEPA filtreler eşit özelliklere mi sahip? HEPA filtre nasıl kullanılır, nelere dikkat etmek gerekir, doğru kullanılmazsa ne olur? HEPA filtre nerelerde kullanılır ve hangi cihazlarda bulunur? Neden HEPA filtre kullanmalıyız, kimler kesinlikle kullanmalı, hangi mekânlarda mutlaka gerekli, tek seçenek HEPA mı ve çok daha fazlası…

Farklı terim ve tanımlar karşısında kafası karışanlar için hazırladığımız bu kapsamlı kılavuzda, HEPA filtre hakkında bilmeniz gereken her şeyi derleyip açıklamaya çalıştık. Bu blog yazısında HEPA filtrenin, diğer filtrasyon sistemlerinden hangi açılardan farklı olduğunu ve en küçük partikül boyutlarında dahi nasıl bu kadar etkili olabildiğini birlikte keşfedeceğiz…

PURMED olarak HEPA filtre nedir sorusunun -iklimlendirme veya temizlik cihazı satın almadan önce- akıllıca ve uzun vadeli bir seçim yapabilmek için anlaşılması gereken en öncelikli konu olduğunu düşünüyoruz. Çünkü yüksek hava kalitesi arayışımızda; HEPA’nın ne olduğunu, neden ve nasıl geliştirildiğini bilmemiz, doğru filtrasyon sistemini seçmemizde belirleyici olacaktır.

HEPA filtre, özellikle pandemiyle birlikte üzerine en çok konuştuğumuz filtrasyon teknolojisi oldu. Böyle bir gündemin oluşmasındaki temel sebebin, alt ve üst solunum yolu rahatsızlıklarından korunmak isteyenlere etkili bir çözüm sunması olduğunu söyleyebiliriz. Ayrıca çeşitli akciğer hastalıklarından muzdarip olan kişilerin de yaşam kalitesini dikkate değer oranda yükseltir. Peki, bu herkesin dilinden düşmeyen HEPA filtre nedir?

HEPA Filtre Nedir?

HEPA filtre ne demek
HEPA filtre ne demek

HEPA filtre; mikroskobik düzeyde son derece ince liflerin, rastgele bir örüntü oluşturacak şekilde örülmesiyle oluşturulan ve kıvrımlı (pileli) bir tasarıma sahip olan mekanik hava temizleme filtresidir. Standart bir HEPA filtre, havada dolaşım halinde olan 0,3 mikron (µm) büyüklüğündeki katı partikülleri en az %99,95 verimlilik oranıyla filtreleyebilmelidir. Bu oran, verimlilik sınıfına göre değişir.

HEPA filtre -basitçe- diğer filtrasyon sistemlerinin evinizin havasına geri vereceği, çapı 0,3 mikron olan katı partikülleri dahi yakalayabilir.

Hava temizleyiciler başta olmak üzere klimalar, elektrikli süpürgeler gibi ev tipi cihazlarda yaygın olarak kullanılan HEPA filtre, içinden geçen havadan solunabilir tozlar, polenler, evcil hayvan tüyleri ve deri döküntüleri, küf sporları, bakteriler, alerjenler, mantarlar, virüsler, viral mikroorganizmalar gibi zararlı partikülleri temizler. Temizlenmiş hava ortama geri verilir ve böylelikle ortam havası sürekli olarak zararlı parçacıklardan arındırılır.

Açılımı -farklı tanımlar olsa da- ABD Enerji Bakanlığı (DOE) tarafından resmi olarak “High Efficiency Particulate Air (Filters)” şeklinde tanımlanmıştır. Türkçeye “Yüksek Etkinlikte Partikül Yakalayıcı” ya da “Yüksek Verimli Partikül Yakalayıcı” olarak çevrilebilir.

HEPA, hava temizleme filtreleri için bir verimlilik standardıdır.

Minimum verimlilik oranları ve test prosedürleri standartlarla tanımlanmıştır. HEPA özellikli herhangi bir filtre -kabaca ifade etmek gerekirse- Avrupa standardına göre içinden geçen havadaki katı partiküllerin en az %99,95’ini, Amerika standardına göre ise en az %99,97’sini yakalayabilmelidir.

HEPA filtre terimi, bazen kafa karıştırıcı olabilmektedir. Ne anlama geldiği, bir filtreyi HEPA yapan şeyin ne olduğu ve elbette tüm HEPA’ların aynı özellikte olup olmadığını anlamak için biraz vakit ayırmak gerekiyor. PURMED teknik ekibi olarak, satın alacağınız cihazı daha iyi tanıyabilmeniz için HEPA filtre nedir ne için kullanılır sorularına detaylı şekilde cevap vereceğiz.

Mikrometre ya da mikron (µm), milimetrenin (mm) binde birine eşit olan uzunluk birimidir. Metrenin (m) de milyonda birine eşittir. Mikrometre boyutu, mikroskopla incelenebilir. Ancak mikrometrenin binde biri olan nanometre boyutu, mikroskopla görülemez. Çünkü görünür ışığın dalga boyu, yaklaşık 450-700 nanometre arasındadır. Dolayısıyla da mikron, insan gözünün sınırlarının zorlanmaya başladığı ölçektir. Örneğin bakterilerin ve hücrelerin boyutları, mikronla ifade edilir.

  • 1 metre = 1.000.000 mikron
  • 1 milimetre = 1.000 mikron
  • 1 santimetre = 10.000 mikron
  • 1 mikron = 0,001 milimetre
  • 1 nanometre = 0,001 mikron

Metrik uzunluk ölçüleri küçükten büyüğe doğru şu şekilde sıralanır: … < Pikometre (pm) < Nanometre (nm) < Mikrometre (µm) < Milimetre (mm) < Santimetre (cm) < Desimetre (dm) < Metre (m) < Dekametre (dam) < Hektometre (hm) < Kilometre (km)…

Farklı kaynaklara göre değişmekle birlikte; bir insan saçı telinin kalınlığı (çapı), ortalama olarak 50-100 mikron aralığında kabul edilir. Bazen 17 mikrona kadar da düşebilir. Standart bir kâğıdın kalınlığı ise 75 mikron civarındadır. Yani 1 mikron dahi oldukça küçük bir ölçektir.

HEPA filtrenin performans ölçümünde, 0,3 mikron boyutunda ne kadar etkili olduğuna bakılır. Çünkü 0,3 mikron, yakalanması en zor ve dolayısıyla filtreden en kolay geçebilen partikül boyutudur.

0,3 mikron, bilimsel olarak MPPS yani The Most Penetrating Particle Size (En Çok Nüfuz Edici Parçacık Boyutu) terimiyle ifade edilir. Araştırmalar sonucunda; 0,3 mikron büyüklüğündeki partiküllerin, filtrasyon sistemlerinden daha büyük ya da daha küçük olan partiküllere göre daha fazla oranda geçebildiği görülmüştür.

Bu nedenle standartlar, filtrenin 0,3 mikronluk partikülleri yakalamada ne kadar etkili olduğunu ölçüt alır. En kötü durum parçacık boyutunun kullanılması, en kötü durumdaki verimlilik seviyesini verecektir.

Verimlilik oranı, bu kritik değer üzerinden ifade edilir. Çünkü böylelikle bu boyuttan daha büyük ve daha küçük olan partiküllerin, daha da yüksek verimlilikle yakalanabilmesi mümkün olmaktadır. Bunun anlamı, sistemin 1 mikronluk partiküllere karşı çok daha etkili olmasıdır. İnsan saçının yaklaşık 50-100 mikron çapında olduğunu düşünürsek, 1 mikron oldukça küçük partikülleri ifade eder.

MPPS, partikül yakalama verimliliğinde en kötü durum senaryosudur.

Dolayısıyla da MPPS, farklı filtrasyon sistemleri arasından seçim yaparken, dikkate alınması gereken önemli bir değerdir.

HEPA'nın yakalayabildiği partikül boyutu
HEPA Filtre MPPS Grafik

Yandaki grafikte de görebileceğiniz gibi MPPS, aslında tam olarak 0,3 mikrona karşılık gelmez. Filtrasyonun çalışma mekanizmasından dolayı verimlilik performansındaki düşüş, en sık 0,3 mikron etrafında oluşur. Bu nedenle de hep 0,3 mikrondan bahsedilir. ▶ MPPS’yi daha iyi anlayabilmek için HEPA filtre verimliliği nasıl ölçülür içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

0,3 mikrondan küçük olan partiküller, kütlelerinin azlığı dolayısıyla çok daha düzensiz ve zikzaklar çizerek hareket ettikleri için çarpıp liflere yapışma olasılıkları daha yüksektir. Bu nedenle HEPA filtrasyonu, 0,3 mikronun altında daha da verimlidir.

HEPA filtre nedir, etkinliği ne kadardır, neden bu denli önemlidir gibi konuları daha iyi anlayabilmek için hangi amaçla geliştirildiğini bilmenin de faydalı olacağını düşünüyoruz.

Bildiğimiz anlamdaki HEPA filtrelerin geliştirilme sürecindeki temel fikir, II. Dünya Savaşı sırasında doğdu. Alman bir askerin gaz maskesine eklenen bir kâğıt parçasının kimyasal dumanı yakalamada çok yüksek verimliliğe sahip olduğu keşfedilince, İngiliz ordusu bunu kendi maskeleri için üretmeye başladı. Ardında da bu basit düzeneğin yeterli olmadığı durumlar (kullanım koşulları) için selüloz-asbest kağıdını derin kıvrımlı bir formda yeniden ele alarak bir mekanik üfleyici ve bununla bağlantılı hava temizleme ünitesi geliştirdiler. HEPA filtre teknolojisinin daha da geliştirilmesi için gerekli zemini hazırlayan bu ünite, “absolute (mutlak)” hava filtresi olarak adlandırıldı.

Bir sonraki aşama ise 1940’larda tasarlandı. Bu yeni filtre, ilk olarak havadaki radyoaktif kirleticilerin (kalıntıların) yayılmasını önlemek için Manhattan Projesi’nde kullanıldı. Geliştirme süreci; Amerikan ordusunun, Nobel Ödüllü Kimyager Irving Langmuir’den radyoaktif parçacıkları filtreleyebilecek malzemeyi üretmek için test yöntemleri önermesini talep etmesiyle başladı. Irving Langmuir, araştırmaları sonucunda 0,3 mikron boyutundaki partikülleri “en nüfuz edici boyut (most penetrating size)” olarak tanımladı.

0,3 mikron boyutu, en zor ve endişe verici boyut olarak tespit edildi.

Manhattan Projesi, II. Dünya Savaşı sırasında ilk nükleer silahların üretilmesi amacıyla Amerika’da yürütülen araştırma ve geliştirme programıdır.

Savaş sonrasında da geliştirilmeye devam edilen HEPA filtre teknolojisi, 1950’li yıllarda ticarileştirildi. Orijinal terim; önce tescilli bir ticari marka, daha sonraki süreçte ise yüksek verimli filtreleri ifade etmek için genel (jenerik) bir markaya dönüştü. Toparlamak gerekirse HEPA filtre, radyoaktif kalıntıların hava yoluyla yayılmasını önleme amacıyla geliştirildi. O günden bugüne de yüksek teknoloji endüstrilerinin, hava kalitesini yükseltmeye yönelik artan taleplerini karşılamak için sürekli olarak geliştirilmektedir.

Partikül, havada asılı duran katı veya sıvı maddelerin mikroskobik parçacıkları için kullanılan genel bir terimdir. En tehlikeli hava kirliliği olarak tanımlanır. Toz gibi bazı partiküller, çıplak gözle görülebilecek kadar büyüktür. Fakat pek çok partikül, o kadar küçük boyuttadır ki yalnızca bir mikroskopla tespit edilebilir.

  • PM10: Çapı 10 mikron veya daha az olan partiküller
  • PM2,5: Çapı 2,5 mikron veya daha az olan partiküller
  • PM1: Çapı 1 mikron veya daha az olan partiküller
  • PM0,1: Çapı 0,1 mikron veya daha az olan partiküller

PM10 grubu, solunabilir kaba partiküllerdir. PM0,1 ise ultra ince partiküllerdir. 10 mikrondan büyük partiküller, burunda tutulabilir ve akciğerlere ulaşamaz. 10 mikrondan küçük olanlar, bronşlarda birikir; 1-2 mikron çapındakiler, alveollerde; 0,1 mikron çapındakiler ise alveollerden diffüze olur yani yayılır.

Solunabilir tozlardan ev tozu akarlarına, polenlerden evcil hayvan tüylerine, alerjenlerden bakterilere, küf sporlarından virüslere kadar çok sayıda ve farklı büyüklükteki partikül evimizin her yerinde bulunabilir.

Bu denli yüksek performans göstermesinin arkasında, malzemesi ve filtrasyon mekanizması yatar. Bu açıdan tüm HEPA’ların -temelde- aynı teknolojiyi kullandığını söyleyebiliriz. Fakat her ne kadar tüm HEPA filtreler belirli bir standarda uysa da farklı filtrasyon verimliliği seviyelerini tanımlayan çeşitli sınıflandırmalar vardır. Sınıflandırmalar da standartlara dayanır.

0,3 mikron için HEPA 13, en az %99,95 ve HEPA 14, en az %99,995 verimliliğe sahipken; True (Gerçek) HEPA ise en az %99,97 oranında performans gösterir.

▶ Bu üç verimlilik sınıfının detaylarını ve karşılaştırma tablolarımızı, HEPA filtre sınıfları nelerdir yazımızı ziyaret ederek inceleyebilirsiniz.

Spesifik ihtiyaç ve taleplere bağlı olarak geliştirilen ve her biri farklı uygulama alanları için tasarlanan, farklı performans seviyelerinde filtreler de elbette vardır. Ancak bunlar -çoğunlukla- üreticisinin teknolojisidir. Ticari olarak HEPA-Type, HEPA-Like, %99HEPA gibi etiketler kullanılsa da resmî standartların tanımladığı 3 verimlilik sınıfı bulunur.

HEPA filtreler; kullanım alanlarına, sınıflarına, tiplerine, hava debilerine ve montaj şekillerine göre farklı model ve boyutlarda üretilebilir. Ürün tiplerine göre ise “tek kullanımlık (kullan at)” ve “temizlenebilir” olmak üzere iki farkı tip bulunur.

➤ TEK KULLANIMLIK

Bu tür ürünler temizlenemez ve belirli bir süre kullanıldıktan sonra değiştirilmeleri gerekir. Genellikle 6-12 ayda bir değiştirilmeleri önerilir (bazı ürünler için bu süre 12-18 ay aralığında da olabilir). Fakat kullanım yoğunluğuna ve ortamın kirlilik seviyesine bağlı olarak, daha sık değiştirilmeleri de gerekebilir. Değişim rutini aksatılmamalıdır. Değişim zamanının doğru belirlenebilmesi için öncelikle üreticinin önerileri dikkate alınmalıdır. Cihazın performansında düşüş gözlemlendiğinde mutlaka değişim yapılmalıdır.

Tek kullanımlık ürünler temizlenmeye çalışılırsa, filtre yapısı bozulabilir ve filtrasyon etkinliği önemli ölçüde düşer. Cihazınız çalışmaya devam edebilir ancak çalışması, filtrasyonun devam ettiği anlamına gelmeyebilir. Eğer herhangi bir hava kalitesi ölçüm cihazı kullanmıyorsanız, verimlilik kaybını hemen fark edemeyebilirsiniz.

➤ TEMİZLENEBİLİR

Bu tür ürünler, uygun temizleme yöntemiyle temizlenip tekrar tekrar kullanılabilir. Temizleme rutini filtreden filtreye, cihazdan cihaza ve elbette kullanım yoğunluğuna göre değişir. Fakat temizlenebilir tipteki ürünlerin, mutlaka düzenli periyotlarla temizlenmesi gerekir. Temizlik ve bakım yapılması için üreticinin belirttiği ortalama süre, cihazın kullanım kılavuzundan öğrenilmelidir. Kullanıma bağlı olarak ortalama süreden önce de doygunluğa ulaşabilir. Örneğin kötü koku oluşumu, cihazın emiş gücünde azalma, gözle görülür kir ve toz oluşumu varsa temizlenmesi gerekir.

Temizlenebilir tipteki ürünler, üretici firmaya bağlı olarak, “kuru yöntemlerle temizlenebilir” ya da “suyla yıkanabilir” özellikte olabilir. Ancak -genel olarak- yıkama yöntemi önerilmez. Detaylı bir değerlendirme için içeriğin ilerleyen bölümlerindeki HEPA filtre nasıl kullanılır başlığına bakabilirsiniz.

Bir filtreyi HEPA filtre yapan, yakalanması en zor parçacık boyutu olan 0,3 mikronluk katı partikülleri dahi en az %99,95 oranında yakalayabilmesidir. Bir de elbette bunu başarmak için tasarlanan son derece özel iç yapısı ve filtrasyon mekanizmasıdır.

  • Yapımında kullanılan malzemeler son derece özel, mikroskobik malzemelerdir.
  • Parçacık boyutuna dayalı mekanik filtrasyon tekniği kullanılır.
  • Filtrasyonda kimyasal kullanılmaz.
  • Filtrasyon mekaniği, farklı boyutlardaki parçacıkları 3 farklı mekanizmanın kombinasyonuyla yakalar.

İçeriğin ilerleyen bölümlerinde, bu mükemmel filtrasyon sisteminin arkasındaki teknolojinin detaylarını bulabilirsiniz.

Standartlar ve test yöntemleri Avrupa ve Amerika için farklı olsa da herhangi bir filtre için “HEPA” teriminin kullanılmasının bir dizi katı gerekliliği vardır.

Herhangi bir hava temizleme cihazı satın almadan önce, cihazın hangi tip filtre kullandığını bilmeniz çok faydalıdır. Çünkü farklı sınıf filtrelerin tutabileceği partikül yüzdeleri ve dolayısıyla da performansları birbirinden farklıdır.

HEPA filtrenin performans kriterleri ise Avrupa ve Amerika standartlarına göre değişir.

Bir filtrenin HEPA sayılabilmesi için ISO ve Avrupa standartlarında; içinden geçen havadan, en az %99,95 oranında çapı 0,3 mikrona eşit partikülleri uzaklaştırması gerekir. Amerika standartlarında ise bu oran, en az %99,97 olmalıdır. Böylelikle 0,3 mikrondan hem daha küçük hem de daha büyük olan partikül çapları için filtrasyon verimliliği artar. ▶ Detaylı bilgi için HEPA standartları nelerdir içeriğimize göz atabilirsiniz.

Ürünün ticarileşmesi 1950’li yıllarda gerçekleşse de standartların ve sertifikasyon sürecinin geliştirilmesi, 1983 yılına kadar uzanır.

Avrupa’da hava temizleme filtreleri, EN 1822 standardına göre sınıflandırılır. Bu standart, 3 ana verimlilik seviyesi tanımlar: EPA, HEPA ve ULPA. HEPA filtreler ise kendi içinde HEPA13 ve HEPA14 olmak üzere 2 verimlilik sınıfına ayrılır. ▶ Ticari ürünlerde yaygın olarak kullanılan EPA’ların detaylarını HEPA ve EPA farkı nedir, hangisi daha iyi yazımızdan öğrenebilirsiniz.

Günümüz teknolojisinde %100 filtrasyon mümkün olmasa da bu yöndeki çalışmalar devam etmektedir. Örneğin ULPA’ların verimliliği, 0,12 mikron partikül boyutu için %99,999 civarındadır. Çok daha verimli gibi görünse de aslında bazı dezavantajları da vardır. ▶ Çoğunlukla endüstriyel uygulamalarda tercih edilen ULPA’ların detaylarını da HEPA ve ULPA farkı nedir, hangisi daha iyi yazımızdan keşfedebilirsiniz.

Başlangıçta bir çeşit pazarlama terimi olarak ortaya çıkan True (Gerçek) HEPA terimi ise günümüzde çoğunlukla Amerika ve Avrupa standartlarını ayırt etmek için kullanılmaktadır. True HEPA etiketli ürünlerin partikül yakalama verimliliği en az %99,97 oranında olmalıdır. ▶ Detaylı bilgi için HEPA ve True HEPA farkı nedir konulu içeriğimize göz atabilirsiniz.

Standartlar, gerekli minimum değerleri ve bunların sağlanıp sağlanmadığını ölçen test prosedürlerini belirler. Özellikle endüstriyel uygulamalarda, sertifika alabilmek için bu minimum şartların karşılanması zorunludur. Ancak üreticilerin kendi teknolojilerinin ürünü, performansı daha yüksek ticari ürünler de bulunabilir.

Endüstriyel ya da hassasiyetin yüksek düzeyde olduğu uygulamalar için HEPA filtreler, Avrupa ve Amerika’daki çeşitli akreditasyon kuruluşları tarafından test edilerek sertifikalandırılır. Fakat test yöntemleri ve uygulama prosedürleri, farklı standartlara göre değişmektedir.

Testler, MPPS için tanecik sayıcılar kullanılarak yapılır.

Örnek olarak 4 farklı testten bahsedebiliriz. Filtrenin, 0,3 mikronluk partiküllerin ne kadarını yakalayabildiğini ölçmek için filtrasyon verimliliği testi kullanılır. Havanın, filtre ortamından geçerken ne kadar zorlandığını ve filtre performansının hava geçişinden nasıl etkilendiğini ölçmek için hava akışı ve direnç testi kullanılır. Filtrenin birleşme noktalarından ya da kenarlarından hava sızıntısı (kaçışı) olup olmadığını ölçmek için sızdırmazlık testi kullanılır. Filtrenin zamanla ne kadar toz tutabileceğini ölçmek için toz tutma kapasitesi testi kullanılır. Bunlar sadece temel yöntemlerdir. Örneğin Avrupa EN 1822 standardı, yağ dumanı kaçak testi de uygulamaktadır.

Standartlara göre yüksek verimli filtrelerin; partikülleri yakalarken, aynı zamanda hava akışına minimum direnç göstermesi gerekir. Bu hem verimlilik hem de enerji maliyetiyle ilgilidir. Toz tutma kapasitesi ise ürünün kullanım ömrünü göstermesi açısından önemlidir.

HEPA’nın işlevini ve etkinliğini etkileyen temel parametreler şunlardır:

  • Lif çapı
  • Filtre kalınlığı
  • Yüzey hızı

HEPA filtrasyonunda hava, çok yoğun bir lif ağından geçirilir. Filtre ortamı, binlerce çok ince telden (lif) oluşan katmanlı bir yapıdadır. Filtrenin kalınlığı, partiküllerin yakalanmadan katetmesi gereken mesafeyi oluşturur diyebiliriz.

Bu teknolojinin günlük yaşamımıza ne tür etkileri olduğunu ve olacağını daha iyi anlayabilmek için HEPA filtre nedir sorusunun hemen ardından, bu tür yüksek performanslı filtrasyon sistemlerinin önemine de değinmeliyiz. Ne için kullanılır ve neden önemlidir farklı bağlamlarda inceleyelim.

HEPA Filtre Ne İçin Kullanılır?

HEPA Filtre Ne İçin Kullanılır
HEPA Filtre ve Hava Ölçümü

Temelde iç mekân hava kalitesini iyileştirmek ve kontrol altında tutmak için kullanılır. Ayrıca solunum yolu hastalıklarını önlemeye veya şikayetleri/semptomları azaltmaya da yardımcı olur. Hayatlarımıza doğrudan pozitif etkilerinden biri ise grip, nezle gibi viral hastalıkların çoğalmasını ve yayılmasını engellemesidir.

HEPA filtre hangi partikülleri yakalayabilir? Türüne, verimlilik sınıfına ve üreticisine göre değişmekle birlikte yakalayabildiği yaygın partikül örnekleri şunlardır: solunabilir tozlar, kir parçacıkları, ev tozu akarları, polenler, alerjenler, bakteriler, bazı virüsler, mantarlar, küf sporları, evcil hayvan tüyleri ve deri döküntüleri, bazı kimyasal bileşikler, duman ve yanma partikülleri, submikron (mikron altı) sıvı aerosol…

Tek başına koku moleküllerini filtreleyemediği halde, sigara dumanındaki katı parçacıkları etkili şekilde yakalayabilir ve ortam havasını daha temiz hale getirir.

HEPA filtre hangi partikülleri yakalayamaz? Gaz molekülleri, kimyasal bularlar, boya dumanı, uçucu organik bileşikler (VOC), temizlik ürünlerinden yayılan uçucu bileşikler, koku molekülleri, yağ ve su buharı, nem, karbon monoksit, bazı virüsler…

Katı partikülleri ve mikroskobik kirleticileri yakalamada oldukça etkili olan bu teknoloji, sıvı partikülleri ya da gazları filtrelemek için tasarlanmamıştır.

Her ne kadar bazı virüsler kesinlikle yakalanabilse de çok küçük boyuttaki virüsler, tamamen yakalanamayabilir. Bu durum, filtrasyon sisteminin çalışma mekanizmasıyla ilgilidir.

▶ Daha detaylı bir değerlendirme ve genişletilmiş listeler için HEPA filtre ne işe yarar hangi partikülleri filtreler blog yazımızı okumanızı tavsiye ediyoruz. HEPA filtre hakkında bilmeniz gereken her şey ve iç mekân hava kalitesini iyileştirmek için neden kullanmanız gerektiğine dair gerekçelerimiz başlıyor…

HEPA Filtre Önemli mi?

HEPA Filtre Önemli mi

Evet, HEPA filtre önemli. Çünkü havada dolaşan ve gözle görülemeyecek kadar küçük olan zararlı parçacıkları, en aza indirmek veya tamamen yok etmek için kullanılan en etkili teknolojilerin başında geliyor.

Hepimizin bildiği üzre dış mekânda olması gerektiği gibi iç mekânlarda da temiz hava solumak, sağlıklı yaşam için olmazsa olmaz bir gerekliliktir. İç mekân hava kalitesi ise tozlar, polenler, evcil hayvan tüyleri, kimyasallar, alerjenler, bakteriler ya da viral organizmalar gibi çok çeşitli faktörlere ve bunların havada bulunma miktarlarına bağlı olarak değişir.

HEPA filtre teknolojisi -en az %99,95 oranındaki etki gücüyle- en küçük boyuttaki partikülleri dahi yakalayarak, kullanıcılara daha temiz hava soluma imkânı sağlar.

Araştırmalara göre zararlı partiküllerin soluduğumuz havada dolaşması, solunum yollarını etkileyerek çeşitli sağlık sorunlarını tetiklemektedir. Burnumuz belli bir parçacık boyutuna kadar önemli oranda filtreleme sağlasa da ultra ince partiküllerin akciğerlerimize ulaşmasına engel olamaz.

Basitçe ifade etmek gerekirse HEPA filtrenin önemi; iç mekân hava kalitesini iyileştirerek, insan sağlığını korumak ve genel konforu artırmaktır. Bu nedenle başta ev ortamı olmak üzere ofisler, okullar, bekleme salonları, hastaneler, AVM’ler gibi mekânlarda HEPA filtreli cihazlar ilk tercih olmalıdır. Özellikle de alerjik bünyeli kişiler, KOAH veya astım hastaları için mükemmel bir seçenek olduklarını söyleyebiliriz. ▶ Daha detaylı bir değerlendirme için HEPA filtrenin avantajları ve dezavantajları nelerdir konulu yazımızı da okuyabilirsiniz.

Hava kirliliği, gizli ve yavaş ölüm demek!

Doç. Dr. Muhammed Keskin, hava temizleyici cihazların faydalı olup olmadığını açıkladığı YouTube videosunda sayıların dehşet verici boyuta ulaştığını söyleyerek, “Dünya çapında her sene 4 milyon insan hava kirliliğinden dolayı ölüyor. Yani etrafınızda gördüğünüz kalp krizi veya inme geçiren, akciğer kanseri olan hastaların ciddi bir kısmı, aslında hava kirliliği yüzünden bu hastalıklara yakalanıyor. Hava kirliliği, gizli ve yavaş ölüm demek” diye ekliyor.

Yine aynı videoda; yaptığı bilimsel çalışma taramaları sonucunda, hava temizleme cihazlarının 6 büyük faydalı etkisine odaklanıyor: alerjik hastalıklar, sigara dumanı, evcil hayvan tüyleri, kimyasal kokular, uyku ve covid19 gibi virüsler.

Özellikle ev standartları söz konusuyken oldukça güçlü filtrasyon sağlar. Havayı pek çok farklı tür katı partikülden arındırıp, ortamdaki oksijen miktarını artırdığı için havanın sıcaklık, nem gibi parametreler açısından da dengede olmasını sağlar. Ayrıca aktif karbon entegrasyonuyla etkinliği daha da artırılabilir. Endüstriyel kullanımda ise çok çeşitli verimlilik seviyelerinde HEPA teknolojileri kullanılmaktadır.

HEPA filtre nelerde kullanılır, hangi cihazlarda bulunur başlıklarını inceleyerek, etkinlik seviyesini kullanıldığı uygulamalar bağlamında da değerlendirebilirsiniz. ▶ Detaylı bilgi için HEPA filtre teknik özellikleri nelerdir içeriğimize de göz atabilirsiniz.

HEPA, zamanla daha iyi çalışır çünkü içinde daha fazla miktarda kirletici sıkıştıkça, çok daha küçük partikülleri bile yakalayabilir. Fakat elbette, filtre tamamen doygunluğa ulaştığında performansı sınıflanacaktır.

HEPA filtre, havayı temizlemek için kullanılabilecek teknolojilerden sadece biridir. Örneğin aktif karbon filtrasyonu, iyonizasyon, ozon ve UV teknolojisi gibi farklı teknolojiler de ev tipi cihazlarda yaygın olarak kullanılmaktadır. Bazı cihazlar farklı teknolojileri bir arada kullanırken, bazıları da sadece birini kullanabilir. En yaygın hibrit sistem ise HEPA ve aktif karbon birleşimidir.

Sonuç olarak tek seçenek her zaman HEPA olmayabilir. Fakat hava temizleme teknolojileri arasında verimliliği en yüksek olan filtrasyon sistemi HEPA filtredir.

HEPA, mikroskobik kirleticiler ve hatta nanopartiküllerde çok yüksek performans gösterse de gaz moleküllerini yakalamak için tasarlanmamıştır. Bu nedenle kimyasal buhar, uçucu organik bileşikler (VOC) ya da kokuları temizleyemez. Bunun için de aktif karbon entegre edilir. Bu tür bir filtrasyon sisteminden çıkan filtrelenmiş hava, neredeyse tüm kirleticilerden arındırılmış olur.

▶ İki filtrasyon sisteminin entegrasyonu hakkında bilgi edinmek için HEPA ve aktif karbon hibrit filtre ne işe yarar konulu içeriğimizi okuyabilirsiniz. Aktif karbon hakkında detaylı bilgi için aktif karbon filtre nedir, ne işe yarar kılavuzumuza göz atabilirsiniz.

Aktif karbonla desteklenen HEPA filtreler, nem dengesi sağlama ve kökü koku oluşumunu engelleme konusunda çok daha etkili sonuç vermektedir.

Biz PURMED olarak hava temizleme filtrelerimizde; en az %99,97 verimlilik performansına sahip True HEPA filtreyi, aktif karbonla entegre şekilde kullanılıyoruz. Böylelikle ürünlerimiz; kullanıcılara hem daha sağlıklı hem de daha taze hava soluma imkânı sağlamak için ortam havasını derinlemesine temizliyor.

İç mekân hava kalitesini bozan farklı boyutlardaki partiküllerin tamamını hedef alıyor ve mümkün olan en yüksek kalitedeki havayı solumanızı sağlıyoruz!

HEPA + aktif karbon hibrit çözümlerimizi hava temizleyici filtreler ve fiyatları kategorisinden inceleyebilirsiniz. Detaylı bilgi için teknik ekibimize ulaşmaktan lütfen çekinmeyin, daha sağlıklı hava için yardımcı olmaktan mutluluk duyuyoruz…

En İyi Filtre Kombinasyonu Nedir

Ön filtre + aktif karbon + HEPA içeren çok katmanlı bir filtrasyon sistemi, iç mekân hava kirliliğine karşı en kapsamlı savunmayı sağlar.

  • Ön filtre -görece- büyük boyutlu katı partiküllerin HEPA’ya ulaşmadan yakalanmasını sağlar. Böylelikle HEPA filtre, büyük partiküllerle hızlıca doygunluğa ulaşmaz.
  • Aktif karbon ise HEPA filtrenin yakalayamayacağı kimyasal buharları, gazları, kokuları, uçucu organik bileşikleri vb. yakalar.
  • HEPA ise bildiğiniz gibi ultra ince partikülleri yakalar.

Ön filtre için HEPA’nın ömrünü uzatır diyebiliriz.

Buradaki “büyük” ifadesi aslında o kadar da büyük değildir. Evcil hayvan tüyleri ve deri döküntüleri, ev tozu akarları, polenler, bazı tür alerjenler, bazı tür bakteriler gibi boyutu 10 mikrona kadar olan partikül türlerini örnek gösterebiliriz. Bu aşamada elenen partiküller, 0,3 mikrondan daha büyüktür.

Doğru cihaz ve filtre seçimi; ortam koşullarına, spesifik ihtiyaçlara, kişisel tercihlere ve bütçeye göre yapılabilir. Eğer özellikle viral mikroorganizmalar, bakteriler, virüsler, mikroplar, patojenler vb. gibi ciddi sağlık riskleri için önlem almak istiyorsanız True HEPA daha doğru bir seçim olabilir. Katı partiküllere ek olarak ciddi rutubet sorunu veya koku problemi varsa mutlaka aktif karbon entegreli ürünler değerlendirilmelidir. ▶ Detaylı bir değerlendirme için doğru HEPA filtre seçimi nasıl yapılır yazımıza da göz atabilirsiniz.

Bu bölüme kadar HEPA filtre nedir sorusunu farklı boyutlarıyla ele alarak cevaplandırmaya çalıştık. Filtrasyon mekanizmasının teknik detaylarına da geleceğiz ancak ondan önce neden HEPA filtre kullanmak gerekir meselesini de açıklayalım. Kimler hayatlarına bu teknolojiyi kesinlikle dahil etmeli ve hangi tür mekânlarda mutlaka kullanmak gerekir inceleyelim.

Neden HEPA Filtre?

Neden HEPA Filtre Kullanılmalı
HEPA Filtrenin Diğerlerinden Farkları

Neden HEPA filtre kullanmalıyız sorusunun cevabı, HEPA’nın diğer filtrasyon sistemlerinden ayırıcı özelliklerinde yatıyor diyebiliriz. Peki, HEPA’yı diğerlerinden daha iyi yapan nedir?

  1. En güvenilir filtrasyon çözümü olması (standartlarla tanımlanması)
  2. Yakalayabildiği partikül türleri çeşitliliğinin geniş bir yelpazeye yayılması
  3. En zorlu partikül boyutlarında dahi yüksek performans göstermesi
  4. Filtrasyonun mekanik yollarla gerçekleşmesi, kimyasal kullanmaması
  5. Olası yan etkilerin yok denecek kadar az olması
  6. Uyumlu ev tipi cihaz seçeneklerinin fazla olması (entegre edilebilirliği)
  7. Bütçe dostu ve uygun fiyatlı çözümler bulmanın kolaylığı
  8. Spesifik koşullara tam uygun seçeneklerin bulunabilirliği (farklı verimlilik sınıflarını olması)
  9. Çevre dostu seçenek olması (endüstriyel kullanıma da uygunluğu)

Sağlığınıza yapabileceğiniz en iyi yatırımlardan biridir.

HEPA, negatif iyonlar veya ozon gazı kullanan filtrasyon sistemlerinin aksine mekanik yollarla çalıştığı için potansiyel olarak astım ve alerji gibi yan etkilerin tetiklenme olasılığı yok denecek kadar azdır.

Neden HEPA filtre? Diğer genel filtrasyon sistemleriyle kıyaslandığında HEPA filtrelerin verimlilik düzeyi, son derece etkileyicidir. Havadaki kirleticilerin olumsuz etkilerini ne kadar fazla oranda hissediyorsanız ya da çevreniz ne kadar kirliyse, HEPA filtre kullanmayı o kadar çok düşünmelisiniz.

0,3 mikronluk partiküllerin %99,95’inden fazlasını (ayrıca hem daha küçük hem de daha büyük partikülleri çok daha yüksek miktarda) yakalayabilir.

Hava kirliliğinin, dünya çapında her geçen gün artması sebebiyle en azından kapalı mekânlarda hava kalitesini iyileştirmek ve korumak için en etkili çözümü HEPA sunuyor. Özellikle bebekli, çocuklu ya da solunum rahatsızlıkları olan kişiler için temiz, ferah ve sağlıklı hava; günümüzde -bir çeşit- lükse dönüşüyor bile diyebiliriz.

Tozları yakalamak, havayı temiz ve güvenli tutmanın anahtarıdır ve HEPA filtre, toz tutma teknolojisinin temel bir bileşenidir.

Yüksek düzeyde hava filtrasyon yetenekleri olmadan; solunabilir tozları, bakterileri, küf sporlarını, virüsleri ve tehlikeli patojenleri, zarar verebilecekleri alanlardan uzak tutmak imkânsız olurdu. 1940’lı yıllardan bu yana HEPA filtreler, sağlık sektörü başta olmak üzere çok çeşitli ortamlarda bunu başarmanın en iyi yolu olmuştur.

Mükemmel hava kalitesi ve belirli patojenlere karşı üst düzey koruma için HEPA filtre!

Üst düzey hava temizleme kapasitesi, bazı insanlar için kritik öneme sahiptir.

  • Alerjenlere karşı hassas bünyeli veya alerjisi olan kişiler
  • Astım rahatsızlığı olan kişiler
  • Akciğer kaynaklı sağlık sorunları olan kişiler
  • KOAH hastaları
  • Çeşitli romatizmal hastalıkları olanlar
  • Bebekli ve çocuklu kişiler
  • Evinde evcil hayvan besleyenler
  • Bağışıklık sistemi zayıf olan kişiler
  • Çeşitli sağlık problemlerinden muzdarip yaşlı kişiler
  • Sigara içenler veya sigara dumanına maruz kalan pasif içiciler
  • Hava kirliliğinin yoğun olduğu şehirlerde yaşayanlar

Hava kalitesinden doğrudan etkilenen bireyler ve ortamlar için HEPA filtre kullanımı oldukça faydalıdır. ▶ Kullanıp kullanmama konusunda kararsızsanız HEPA filtre olmazsa ne olur blog yazımıza göz atabilirsiniz.

Bilimsel araştırmalar, yaklaşık 4 ay boyunca yatak odalarında HEPA filtreli hava temizleyici kullanan astımlı çocukların, daha az astım semptomu yaşadığını göstermektedir.

  • Bebek ve çocuk bakım odalarında
  • Hassasiyetin yüksek olduğu evlerde
  • Küf sorunu olan evlerde
  • Kapalı çalışma alanlarında ve ofislerde
  • Sigara içilen kapalı alanlarda
  • Bekleme odalarında
  • Uçak kabinlerinde
  • Okullarda ve sınıflarda
  • AVM’lerde
  • Arşiv odalarında
  • Müzelerde
  • Marangoz atölyelerinde
  • Hastaneler ve sağlık tesislerinde (ameliyathane, yoğun bakım üniteleri, izole odalar vb.)
  • Temiz odalarda (clean rooms; ilaç üretimi, mikroelektronik cihaz ve yarı iletken üretimi vb.)
  • Laboratuvarlarda (kimya, mikrobiyoloji, biyoteknoloji vb.)
  • Gıda üretim tesislerinde (steril ve hijyenik olması gereken alanlar, dondurulmuş ve hazır gıda üretim alanları, paketleme alanları, depolama alanları vb.)

HEPA filtre, hava kalitesinin hayati önem taşıdığı belirli ortamlar ve mekânlar için olmazsa olmazdır.

PURMED Neden True HEPA’yı Öneriyor?

Filtrasyon sistemleri; değişen ihtiyaçlara, taleplere, kullanım alanlarına ya da cihazlara yönelik olarak geliştirilmektedir. Farklı teknolojileri kullanan birçok hava filtrasyon sistemi bulunmaktadır. HEPA bunlardan sadece biridir. Örneğin EPA, ULPA, aktif karbon, iyonizasyon, ozon ve UV teknolojisi yaygın olarak kullanılan diğer filtrasyon teknolojileridir. Bazı hava temizleyiciler, bu yöntemlerden sadece birine odaklanırken; bazıları da birkaçını bir arada kullanan hibrit sistemlere odaklanabilir.

PURMED olarak; havadaki en küçük kirleticileri dahi yakalayarak, soluduğunuz havayı derinlemesine temizlemeye odaklıyız!

Bunun için de HEPA + aktif karbon kombinasyonunu kullanıyoruz. Bu sayede farklı filtrasyon teknolojilerinin avantaj ve dezavantajlarını birbirleriyle dengeleyip nötrlüyoruz. Yedek filtrelerimiz, havadaki hem çok ince katı partikülleri hem de kimyasal buhar, kötü koku gibi gaz moleküllerini etkili şekilde temizleyebiliyor.

Doğru güçleri birleştiriyoruz…

Evet, HEPA’lar kullanıldığı alanı derinlemesine temizler. Fakat gaz moleküllerini filtrelemek için tasarlanmamışlardır. Oysa ki Eski Mısır’dan beri suyu filtreleyip temizlemek için kullanılan karbon filtreler, içlerinden geçen havadaki gaz moleküllerini de hapsedebilir. Bu sayede PURMED filtreleri, soluduğunuz havayı “en zayıf” noktasına kadar kirleticilerden arındırır.

“Peki, neden ULPA değil” diye düşünebilirsiniz. Sonuçta Avrupa standartlarına göre en verimli sınıf ULPA’dır. Evet, ULPA sınıfı 0,12 mikron büyüklüğündeki partikülleri %99,9995 verimlilik oranında yakalayabilir. Bu çok etkileyici bir partikül boyutu olmakla birlikte, aslında en tehlikeli kirleticilerin büyük bir kısmı bu kategoride değildir. Ev veya işyeri ortamlarını düşündüğümüzde de olası partikül türleri çoğunlukla bellidir. ULPA’lar ise mikroelektronik üretimi gibi son derece hassas uygulamalar için elzemdir.

Her nefesiniz sağlıkla dolsun!

Ev veya işyerinizde; her solukta temiz, taze ve sağlıklı bir iç mekân deneyimini tasarlayabilmeniz için en yenilikçi teknolojiyi sunuyoruz. Siz de PURMED’in hava temizleyici, hava nemlendirici ya da nem alma cihazlarından güç alın, her nefesiniz sağlıkla dolsun!

HEPA Filtre Nerelerde Kullanılır?

HEPA Filtre Nerelerde Kullanılır
HEPA’nın Kullanım Alanları

HEPA filtreler, çok çeşitli sektörlerde ve yüksek verimli partikül filtrasyonu gerektiren hassas uygulamalarda ilk tercihtir: sağlık sektörü, kimya sektörü, kozmetik sektörü, ilaç endüstrisi, biyoteknoloji endüstrisi, gıda sektörü, havacılık ve ulaşım sektörleri, nükleer endüstrisi, elektronik ve mikroelektronik sektörleri, otomotiv sektörü, temiz odalar (clean rooms).

Bu sektörlerde havalandırma sistemlerine entegre üst sınıf HEPA filtreler yaygın olarak kullanılmaktadır. Elbette her sektörde ve uygulama alanında, spesifik ihtiyaçlara uygun verimlilik sınıfı seçilir. Kontaminasyon kontrolü gerektiren uygulamalarda -örneğin temiz odalar gibi- özellikle tercih edilirler.

Sektörel kullanıma ek olarak HEPA filtre kullanım alanlarına şu spesifik örnekleri verebiliriz:

  1. Yüksek hava kalitesi gereksinimi olan evler
  2. Çok fazla kişinin girip çıktığı iş yerleri ve ofisler
  3. Endüstriyel mutfaklar
  4. Okullar ve sınıflar
  5. Hastaneler
  6. Ameliyathaneler
  7. Yoğun bakım servisleri
  8. Yeni doğan servisleri
  9. Hasta izolasyon odaları
  10. Muayenehaneler ve klinikler
  11. Biyogüvenlik kabinleri
  12. AVM’ler
  13. Uçaklar
  14. Kamu binaları
  15. Bekleme salonları
  16. Kapalı sigara içme alanları
  17. Fabrika ve imalathaneler
  18. Çip üretim merkezleri
  19. Yarı iletken üretim merkezleri
  20. Farmasötik üretim tesisleri
  21. Endüstriyel tesisler
  22. Laboratuvarlar (kimya, mikrobiyoloji, biyoteknoloji vb.)
  23. Otomobiller
  24. Arşiv odaları
  25. Müzeler
  26. Marangoz atölyeleri

Bu tür mekânlarda HEPA filtre kullanımı, her geçen gün artmaktadır. Çok fazla insanın bulunduğu kapalı ortamlarda -örneğin hastane, AVM, uçak gibi- kullanılan filtrasyon verimliliği %99,995 oranına kadar çıkar. Manhattan Projesi’nde olduğu gibi, başlangıçta laboratuvar ve fabrika ortamlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştı. Günümüzde ise hava temizleyicilerden klimalara, araçlardan elektrikli süpürgelere kadar genişleyen aralıkta tüketici ürünlerine de girdi.

Sağlık alanında kontaminasyon kontrolü gerektiren tüm uygulamalarda HEPA filtre en iyi filtrasyon çözümünü sunar. Sağlık sektöründe, havadaki mikroorganizmalar ve diğer patojenler temizlenerek hem hasta hem personel sağlığı korunmalıdır. Örneğin laboratuvarlar, izolasyon odaları, biyogüvenlik kabinleri, ameliyathaneler ve yoğun bakım üniteleri gibi steril ve hijyenik olması gereken mekânlarda hava kalitesini artırmak ve enfeksiyon riskini azaltmak amacıyla kullanılır. Bu tür ortamlarda bakteri ve virüslerin yayılmasını önlemek kritiktir ve bu kapsamdaki en güvenilir teknoloji de HEPA’dır. Dolayısıyla da bağışıklık sistemi zayıf olan hastaları korumak için HEPA filtre kullanımı son derece gereklidir.

Ayrıca bebek ve çocuk bakım merkezlerinde de çeşitli hastalıkların hava yoluyla yayılma riskini önemli ölçüde azaltır. Bebekler ve küçük çocuklar, henüz bağışıklık sistemleri tam olarak gelişmediği için havadaki partiküllere ve mikroplara karşı çok daha hassastır.

Sağlık alanında pek çok farklı senaryoda kullanılabilir:

  • Ameliyathanelerde; ameliyat sırasında zararlı partikülleri havadan temizleyerek enfeksiyon riskini azaltmak amacıyla
  • Hastaların hastalanmaya daha yatkın olduğu -örneğin yeni doğan veya yoğun bakım servisleri gibi- alanlarda hasta güvenliğini sağlamak amacıyla
  • Bilim insanlarının tehlikeli maddelerle çalıştığı laboratuvarlarda kontaminasyonu önleyerek hem çalışanların güvenliğini sağlamak hem de çevreye zarar vermemek amacıyla
  • Elektrikli süpürge gibi temizlik ekipmanlarında hastaneleri tertemiz ve mikroplardan uzak tutmak amacıyla

HEPA filtre kullanımı özellikle ameliyathane ve laboratuvarlarda kritiktir.

Gıda sektöründe, önlem alınmazsa son derece ciddi sonuçlar doğurabilecek durumlar söz konusudur ve üretim, paketleme gibi aşamalarda dikkat ve titizlikle hareket edilmelidir. Örneğin hava kaynaklı kirleticilerin ürünlere bulaşması ürün kalitesini düşürebilir ve hatta tüketiciler için çeşitli sağlık riskleri de oluşturabilir.

Kontaminasyon, tüketiciler için sağlık riskleri yaratır.

Dolayısıyla gıda güvenliği ve hijyen gerektiren uygulamalarda ürünlerin bozulmasını önlemek amacıyla HEPA filtre kullanımı yaygındır. Örneğin paketleme alanları, depolama alanları ve işleme tesislerindeki güvenliği sağlamada son derece faydalıdır. Özellikle de paketleme alanlarında kullanımı, havadaki toz ve mikroorganizmaların ürünlere bulaşmasını önemli ölçüde engelleyecektir.

Hava kalitesi; yüksek hassasiyet gerektiren süt ürünleri, et ürünleri, dondurulmuş ve hazır gıdalar, unlu mamul türündeki gıdalar için kritiktir.

Steril ilaç üretimi, aşı geliştirme ve biyoteknoloji laboratuvarlarında, kontaminasyonu önlemek amacıyla HEPA filtreler tercih edilmektedir. Bu sayede hava yoluyla taşınan mikroorganizmaları ve zararlı partikülleri yakalayarak ürünlerin güvenliği sağlanır. Mikrobiyolojik deneylerin yapıldığı ortamlarda, havada dolaşan partiküllerin deneylerin sonuçlarını etkileme riski de vardır. Ayrıca çeşitli biyolojik materyallerin de kontaminasyonuna yol açabilirler.

Dolayısıyla da araştırma ve geliştirme çalışmalarında, güvenilir sonuçlar elde etmeyi garanti altına almak için seçilen filtrasyon teknolojisi kritik önemdedir.

Üretilen materyallere havada dolaşan partiküllerin bulaşma riskinin yanı sıra -özellikle kimyasal maddelerle çalışılan laboratuvar ortamlarında- bazı partiküllerin de havaya karışma riski vardır. Bu durum, laboratuvar çalışanları için tehlikeli sonuçlar doğurabilir. HEPA filtre kullanımı, laboratuvar ortamını daha güvenli hale getirir. Ayrıca ilaç üretim ve depolama alanlarında da steril hava sağlayarak ilaçların güvenilirliğini artırır.

Toplu taşıma araçlarında yolculuk sırasında bulaşıcı hastalık riskleri olduğunu artık hepimiz biliyoruz. Özellikle uçaklar, kapalı bir alanda çok sayıda insanın bir arada olduğu yerlerdir ve havadaki mikropların uçak içerisinde yayılması çok hızlı olabilir. Yolcuların soluduğu havayı temizleyip; toz, bakteri, virüs ve benzeri diğer partiküllerin yayılmasını önlemek amacıyla uçak kabinlerinde ve denizaltı gibi kapalı ortamlarda da HEPA filtrasyonu etkili çözüm sağlar. Uçak kabinlerinde kullanılan hava temizleme sistemlerinin bir parçası olarak kullanılır. Böylelikle yolcuların soluduğu havadaki bakteri ve virüsleri temizleyip, bulaşıcı hastalıkların yayılmasını önler.

Nükleer enerji tesislerinde ya da nükleer araştırma merkezlerinde, radyoaktif partiküllerin ortam havasına karışması büyük bir tehlike yaratır. HEPA filtre teknolojisi, radyoaktif partiküllerin atmosfere karışmasını engellemek ve güvenli bir çalışma ortamı sağlamak için mevcut en iyi teknolojilerin başında gelir. Zaten geliştirilmeleri de ilk nükleer silahların üretilmesi amacıyla kurulan Manhattan Projesi’ne dayanmaktadır. Nükleer endüstrisinde 2 önemli fayda sağlar:

  • Radyoaktif partikülleri etkili şekilde yakalayarak çalışanların güvenliğini sağlama
  • Radyoaktif materyallerin hava yoluyla dış ortama yayılmasını önleyerek çevre kirliliğini önleme

Elektronik cihaz -özellikle yarı iletkenlerin- üretiminde hava kalitesi son derece önemlidir. Çünkü çok çok küçük bir toz tanesi bile hassas elektronik bileşenlerin işlevini bozabilmektedir. Bu nedenle yarı iletken, sabit disk sürücüsü, mikroelektronik ve çip üretimi gibi toz ve partikül kontrolü gerektiren uygulamalarda HEPA filtre tercih edilir. Bu tür ortamlarda hem ortam sıcaklığının düzenlenmesi hem de havanın tamamen temiz tutulması gerekir.

Temiz oda standartlarını sağlamak için yüksek verimli filtrasyon sistemi şarttır.

HEPA filtre kullanımı, özellikle havadaki partikül maddelerin sabit olduğu imalat alanlarında, pek çok endüstriyel tesiste işlevsel sonuçlar üretir. Bu nedenle de bu gibi alanlar için hava temizleyici, klima vb. cihaz ve sistem seçimi yapılırken HEPA varlığı aranmalıdır.

Hangi Cihazlarda HEPA Filtre Var?

Hangi Cihazlarda HEPA Filtre Var

Günlük yaşamımızın bir parçası haline gelen pek çok cihazda HEPA filtre teknolojisi kullanılabilir:

  • Hava temizleyiciler
  • Hava nemlendiriciler
  • Klimalar
  • Elektrikli süpürgeler ve robot süpürgeler
  • Ev tipi hava kalitesi monitörleri
  • Otomobillerin klima ve hava filtreleri
  • Bazı tıbbi cihazlar
  • Merkezi ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme (HVAC) sistemleri

HEPA filtreler; ortamdaki genel temizlik ve hijyen düzeyini yükseltirken, özellikle alerji ve astım gibi solunum problemleri olan bireyler için daha sağlıklı bir yaşam alanı sağlar. HVAC sistemlerinde, partiküllerin sürekli olarak dolaşımda olmasını önlemek ve iç mekân hava kalitesini daima kontrol altında tutmak için kullanılırlar. Solunum tedavilerinde kullanılan örneğin CPAP makineleri gibi bazı tıbbi cihazlarda, mikroorganizmaları, toz ve alerjenleri temizlemek için kullanılırlar. Otomobillerin klima ve hava filtrelerinde, dış ortamdan gelen toz ve polen gibi kirleticilerin araç içine girmesini önlemek için kullanımları yaygındır.

▶ Sanayi bölgelerine yakınsanız ya da hava kirliliği oranı yüksek bir şehirde yaşıyorsanız ve aracınız için en iyi filtrasyon çözümünü arıyorsanız, PURMED markalı kabin filtresi çeşitleri ve fiyatları kategorisine göz atabilirsiniz.

Endüstriyel ya da ev tipi hava temizleyicilerde HEPA filtre kullanımı, iç mekân hava kalitesini artırmak ve zararlı partikülleri temizlemek amacıyla yaygın olarak tercih edilen bir yöntemdir. Kirli hava filtreden geçerken içindeki katı partiküller liflere takılır ve böylece temizlenen hava odaya geri verilir. Filtrelenmiş temiz hava, ortamın hava kalitesini artırır. Çok küçük ve zararlı partikülleri, çok yüksek verimlilikle yakalaması sayesinde iç mekân hava kalitesini hissedilir derecede iyileştirir.

Hava temizleyicilerde kullanımının pek çok faydası vardır. Örneğin toz, polen, evcil hayvan tüyü ve küf sporları gibi yaygın alerjenleri yakalayarak alerjik reaksiyonları azaltır. Evcil hayvan beslenen evlerde, hayvanların tüyleri ve deri parçacıkları (kepek) havada uçuşabilir ve solunabilir. Özellikle çocuklu evlerde bu tür sağlık risklerini engellemek için HEPA filtreli hava temizleyiciler oldukça faydalıdır.

Bu cihazlar, çalıştırıldıkları süre boyunca sürekli olarak ortamdaki havayı temizledikleri için solunan hava daima temiz ve taze kalır.

Bir diğer önemli konu ise nemli bölgelerdeki evlerde oluşan yoğun “küf ve rutubet” sorunudur. Küf sporlarını da yakalayabilen HEPA filtre, küf sporlarını içine hapsederek ortama yeniden dağılmalarını engeller. Fakat elbette küfe sebep olan sorunun kaynağı bulunup sorun çözülmedikçe, tamamen ortadan kaldırılamazlar. Hava temizleyicilerdeki filtreler zamanla doygunluğa ulaşarak daha az etkili hale gelir. HEPA’nın etkinliğini korumak için düzenli olarak değiştirilmesi ya da temizlenmesi önemlidir. Bazı hava temizleyicilerde filtrenin ne zaman değiştirilmesi gerektiğini gösteren gösterge paneli bulunabilir. Cihaz satın alırken, güvenli ve sağlıklı havanın sürdürülebilmesi için gösterge panelinin varlığı da gözetilebilecek detaylardan biridir.

Gazları ve kokuları yakalamada etkili olmadıkları için aktif karbonla birlikte kullanıldığında daha kapsamlı bir hava temizleme performansı elde edilir. Bu nedenle hava temizleyici cihaz alırken, HEPA + aktif karbon filtreli cihaz seçeneklerinin değerlendirilmesi daha faydalı olacaktır.

▶ PURMED markalı ürünleri keşfetmek için hava temizleyici modelleri ve fiyatları kategorisini inceleyebilir, teknik destek isteyebilir ve hemen sipariş oluşturabilirsiniz.

Öncelikle, hava nemlendiricilerde -çoğunlukla- HEPA filtre kullanılmaz. Çünkü hava nemlendiricilerin temel işlevi; havayı temizlemek değil, ortama nem eklemektir. Ancak bazı modern hava nemlendirme cihazları hem nemlendirme hem de hava temizleme özelliklerine birlikte sahip olabilir. Dolayısıyla bu tür cihazlarda, HEPA filtre ek bir özellik olarak bulunabilir. Bu tür iki işlevli cihazlar hem havayı temizleyip hem de nem seviyesini artırarak kullanıcılara çok daha sağlıklı, ferah ve konforlu bir ortam sunabilir.

Soğuk havalarda ya da kuru iklim bölgelerinde, ortam havasındaki nem seviyesini korumak, cilt ve solunum yolları sağlığı için son derece önemli ve gereklidir.

Hava nemlendirici ve hava temizleyici kombinasyonu sağlayan hibrit cihazlar, özellikle kuru hava ve alerji sorunlarının bir arada görüldüğü koşullarda oldukça faydalıdır. Kuru hava, solunum yollarını tahriş ederek astım ve alerji semptomlarını kötüleştirebilir. HEPA filtreli hava nemlendirici cihazlar; bir yandan havadaki alerjenleri temizlerken, diğer yandan da ortamı nemlendirerek semptomları hafifletebilir.

Cihazın verimliliğini korumak ve güvenle çalışmasını sürdürmek için düzenli olarak ve aksatılmadan, filtrenin değiştirilmesi (ya da temizlenmesi) ve su haznesinin temiz tutulması gerekir.

Bu çift işlevli tasarım, kullanıcılara partiküllerden arındırılmış ve sağlıklı nem seviyesine sahip bir iç mekân deneyimi sağlar. Ancak hibrit cihazlar, genellikle, sadece hava temizleyici olan ya da sadece hava nemlendirici olan cihazlara göre daha pahalıdır. Ek olarak bakım gereksinimleri de daha detaylı olabilir. Çünkü hem filtrenin hem de nemlendirici ünitenin düzenli olarak temizlenmesi gerekir. Astım, alerji ve kuru hava sorunlarına bir arada çözüm aranıyorsa tercih edilebilirler.

Klimalardaki kullanımı, iç mekân hava kalitesini üst düzeye çıkarmak amacıyla giderek yaygınlaşmaktadır. Klimaların temel amacı, havayı soğutmak veya ısıtmak olsa da HEPA teknolojisi sayesinde bu işlevlere, havanın temizlenmesi de eklenebilmektedir. HEPA filtreli klimalar, havayı soğuturken aynı zamanda daha temiz ve sağlıklı bir ortam yaratmak için havadaki toz, polen, küf sporları, duman ve diğer zararlı partikülleri temizler.

Klimalar, genellikle, havayı dolaştırarak çalışır. Geleneksel klima filtreleri, hava sirkülasyonu yaparken büyük partikülleri yakalayabilse de küçük partiküller, sirküle edilen havayla birlikte tekrar ortama geri yayılır. HEPA filtre ise bu tür küçük partikülleri etkili şekilde yakalayarak, özellikle alerjisi ya da astımı olan bireyler için daha temiz ve sağlıklı bir ortam hazırlar.

HEPA filtreli klimalar, faydalıdır ancak satın alırken filtrelerin düzenli bakımı ve enerji tüketimine olan etkisi de göz önünde bulundurulmalıdır. Bu tür hibrit klimalar, standart modellere göre daha pahalı olabilir. Ayrıca düzenli değişim de ek maliyet oluşturur. Doygunluğa ulaşan filtre, hava akışını engeller ve filtrasyonun da cihazın da etkinliği azalır. Ayrıca cihazın performansını ve filtrasyon kapasitesini korumak için klimanın genel bakımının da düzenli olarak yapılması gerekir.

Merkezi soğutma sistemlerinde, HEPA filtre kullanımı nadir olmakla birlikte belirli koşullarda ve özel uygulamalarda tercih edilebilir. Bu hibrit tasarım, özellikle havadaki alerjenlerin, tozların ve mikroorganizmaların temizlenmesi için katı gereksinimleri olan ortam koşullarında avantajlı olacaktır. Örneğin hastaneler, laboratuvarlar ve temiz odalar gibi yüksek hijyen gereksinimleri olan ortamlarda kullanılabilirler. Yoğun insan trafiğine sahip -AVM’ler, okullar, bekleme alanları vb. gibi- yerlerde de işlevseldirler.

Bu tür hibrit cihazlar, hava sıcaklığını kontrol altında tutarken, aynı zamanda havadaki mikropları ve zararlı partikülleri de temizler.

Standart soğutucuların işlevi, havayı sirküle ederek soğutma sağlamaktır. Bu filtresiz sirkülasyon sürecinde, havadaki toz, polen ve diğer alerjenler sistemden geçerek tekrar ortama yayılır. HEPA filtreli soğutucularda ise hava, şu yolu takip eder:

  • Soğutucu cihaz, havayı odadan çeker
  • Hava, soğutma ünitesine girmeden önce HEPA’dan geçer
  • Zararlı katı partiküller yakalanır
  • Temizlenmiş hava serinletilip odaya geri verilir

Böylelikle hem temiz hem de soğutulmuş havanın dolaşımı sağlanır. Bu cihazların düzenli olarak filtre değişimi ve bakımı yapılmalıdır. Aksi takdirde filtreler tıkanarak, soğutma performansını da düşürebilir.

Elektrikli süpürgelerde kullanımı, son derece yaygın bir uygulamadır. Çünkü HEPA filtre, elektrikli süpürgelerin topladığı toz ve kirin tekrar ortama yayılmasını önlemektedir. Özellikle alerji ve astım hastalarının bulunduğu evlerde, HEPA filtreli süpürgeler, daha sağlıklı ve kapsamlı bir temizlik sağlar.

Standart elektrikli süpürgeler, emdiği havayı tekrar ortama geri verir. HEPA filtreli olanlarsa sadece yüzeyleri temizlemekle kalmayıp, aynı zamanda havayı da temizler.

Evlerde, iş yerlerinde, sağlık kurumlarında, kliniklerde, ticari ve endüstriyel amaçlı kullanımlarının yanı sıra hayvan barınaklarında da kullanılabilirler. Hayvan tüylerinin ve deri pullarının ortama yayılmasını önleyerek temiz bir ortam sunarlar. Nemli ve küf oluşumuna meyilli ortamlarda da oldukça avantajlıdırlar. Aynı şekilde robot süpürgelerde de kullanılabilmektedir.

HEPA filtreli elektrikli süpürgeler, standart süpürgelere göre daha pahalı olabilir. Ayrıca düzenli filtre değişimi de ek bakım maliyeti çıkarır. Değişim yapılmadığı takdirde ise elektrikli süpürgenin emiş gücü azalır ve filtrasyon etkinliği düşer. Bu durum cihaza da zarar verebilir. Değişimin, genellikle, 6 aylık periyotlarla yapılması uygundur. Ancak bu elbette cihazın kullanım yoğunluğuna göre değişebilir. Bazı modellerde temizlenebilir özellikteki ürünler kullanılırken, büyük bir çoğunluğunda tek kullanımlık ürünler tercih edilir.

Otomobillerde HEPA filtre kullanımı, aracın içindeki hava kalitesini artırmak amacıyla giderek daha da fazla tercih edilen bir yöntemdir. Araçlardaki standart klima ve kabin filtreleri; dışarıdan gelen büyük partikülleri belli bir oranda yakalayabilirken; HEPA çok daha küçük partikülleri yakalayarak, daha etkili bir temizlik sağlamaktadır.

Araç içinde hava kalitesini artırmak için performansı en yüksek ve etkili bir çözümdür.

Araç iç mekânlarında HEPA filtre kullanımı;

  • Yoğun hava kirliliği olan büyük şehirlerde,
  • Trafik yoğunluğu olan bölgelerde,
  • Sanayi bölgelerine yakın yerlerde,
  • Polen yoğunluğu ve alerjenlerin yaygın olduğu bölgelerde kullanıcıların yaşam konforunu artırır.

Araç içindeki hava kalitesi, dışarıdan alınan havaya bağlıdır. Özellikle yoğun trafikli, sanayi bölgelerine yakın, polen mevsimlerinde ya da alerjenlerin yoğun olduğu kırsal alanlardaki sürüş sırasında, dışarıdaki düşük kaliteli hava içeriye dolacaktır. HEPA filtre, hava kalitesini artırarak, sürücü ve yolcular için daha sağlıklı bir ortam oluşturur. Özellikle de uzun süreli seyahatler sırasında, aracın içindeki hava sürekli olarak yenilenir. Ancak HEPA, standart filtrasyon sistemlerine göre daha maliyetli olabilir. Düzenli olarak değiştirilmesi gereken ürün tiplerinde, bakım maliyetleri de söz konusudur. Özellikle yoğun kirli hava koşullarında ya da sık kullanımda, filtreler daha hızlı dolar ve performansını kaybeder. Değişim ya da temizlik sıklığı, çevresel koşullara göre değişmekle birlikte, genel olarak 6-12 ayda bir planlanabilir.

HEPA filtre nedir ne için kullanılır, neleri yakalayabilir, neleri yakalayamaz gibi temel soruları detaylarıyla cevaplandırdığımıza göre, artık iç yapısına inerek çalışma mekanizmasını incelemeye başlayabiliriz. Bu kısmı önemsiyoruz, çünkü HEPA’ları diğerlerinden ayıran temel fark burada gizli. İç yapısını ve mekanizmasını öğrenerek, bu tür filtrelerin “yüksek verimlilik sırrını” daha iyi anlayabiliriz… O halde tekrar ana meselemize dönelim ve HEPA filtre nedir sorusunu teknik boyutlarıyla tartışmaya devam edelim…

Arkasındaki Teknolojinin Temeli Nedir?

Öncelikle HEPA filtrenin; katı partikülleri, kimyasal kullanmadan tamamen mekanik bir sistemle yakaladığını tekrar hatırlatalım. Partikül yakalama verimliliğini artırmak için de kıvrımlı (pileli) bir tasarıma sahiptir.

HEPA hem mikroskobik hem de daha büyük parçacıkları yakalamak için önemli bir kalınlığa sahip bir mat olarak düzenlenen binlerce son derece ince liften oluşur.

Filtre ortamının partikülleri nasıl yakaladığını daha iyi anlayabilmek için bir çeşit “ağ” gibi davrandığını düşünerek başlayabiliriz. Fakat bu; ağdaki gözenek, partikülden büyükse partikül geçebilir demek değildir.

HEPA filtrasyonu, basit bir elek gibi çalışmaz.

Hava akışıyla birlikte hareket eden partiküllerin, kendilerinden daha büyük açıklıklardan kolayca geçebileceği varsayımı HEPA için yanlıştır. Sonuçta bazı partikülleri, fiziksel olarak bir filtreyle bloke etmek -yani elemek veya durdurmak- daha küçük boyutlu partikülleri ortadan kaldırmayacaktır. Oysa HEPA filtrenin tasarım parametrelerini yönlendiren, en kötü durum partikül boyutu (MPPS) yani 0,3 mikrondur. Basit bir elek gibi davranmaktan çok uzakta olan HEPA filtre, orta büyüklükteki partiküllerden daha etkili şekilde daha küçük ve daha büyük partikülleri yakalar.

Peki, nasıl?

Havayı temizleme tekniği, partikül boyutuna dayalıdır.

Bu yoğun lif labirentinde, hava akımıyla birlikte hareket eden katı partiküller, çeşitli fiziksel mekanizmalar aracılığıyla hapsedilir. Bu fiziksel mekanizmalardan başlıca üçü; eylemsiz çarpa, kesme ve difüzyondur.

▶ HEPA filtre nedir meselesine odaklandığımız bu başlangıç kılavuzda filtrasyon mekanizmasının çalışma prensibini sadece özetleyeceğiz. HEPA’nın muhteşem çalışma mekanizmasını daha detaylı keşfetmek isterseniz HEPA filtre nasıl çalışır blog yazımızı okumanızı tavsiye ediyoruz.

HEPA filtre, insan gözüyle görülemeyen küçük partikülleri dahi bu sayede yakalayabilir.

HEPA filtre, yoğun şekilde örülmüş ve bir mikrondan daha küçük çaplara sahip son derece ince liflerden oluşur. Bu lifler, fiberglass ya da sentetik malzemelerden üretilebilir. Lifler; bir ağ labirenti oluşturmak amacıyla filtre ortamında düz bir yol oluşmayacak şekilde bükülür, döndürülür, iç içe geçirilir ve farklı yönlerde rastgele yerleştirilir.

Fiberglass (ya da fibreglass); mikroskobik çaplara sahip, çok çok ince yapıdaki çok sayıda cam telcikten oluşan bir kompozit malzemedir. Detaylı bilgi için HEPA filtre malzemesi nedir, neye benzer, nasıl görünür içeriğimize göz atabilirsiniz.

HEPA yakın çekim
HEPA yakın çekim
HEPA yakın çekim

Rastgele düzenlenmiş lif yapısının nasıl göründüğünü yukarıdaki görsellerden inceleyebilirsiniz. HEPA’yı diğer filtrasyon sistemlerinden ayıran en önemli tarafı, iç yapısıdır.

Filtre ortamı, rastgele düzenlenmiş liflerden oluşan devasa bir ağ gibidir. Hava, bu yoğun örülmüş ağdan geçerken, katı partiküller liflere yapışır ve böylece havadan temizlenir.

Lifler, özellikle düzensiz (rastgele) şekilde yerleştirilmiştir. Çünkü düzensiz lif yapısı; hava akışının zorlanmadan geçmesine izin verirken, partiküllerin yakalanmasını sağlar. Buradaki temel husus ise gözenekliliktir. Daha düşük gözeneklilik, filtrasyon hızını azaltır ancak filtrelenmiş havanın kalitesini artırır.

Farklı büyüklüklerdeki katı partiküller, lifler arasında sürekli olarak yön değiştiren hava akışıyla birlikte, 3 farklı aşamada liflere yapışır ve tutulur. Bu mekanizma sayesinde HEPA filtre, havadaki en küçük partikülleri dahi yakalayabilir.

Eylemsiz Çarpma (Ataletsel Çarpma) Mekanizması

HEDEF, BÜYÜK PARTİKÜLLER

Hava akımı liflerin etrafından akarken, hava akımıyla hareket etmeye devam edemeyecek kadar ağır olan büyük boyutlu partiküller hedeflenir. Buradaki “büyük” tanımı, 10 mikron gibi daha büyük boyutlu partikülleri kapsar. Gözeneklerden geçemeyecek kadar büyük olan bu partiküller, iki lif arasında sıkışır ve durdurulur. Bir çeşit ön eleme gibi düşünebilirsiniz. Daha yüksek hava akış hızıyla bu etki daha da artar. Buna “inertial impaction” denir.

Bir partikül, ne kadar büyükse kütlesi ve dolayısıyla ataleti de o kadar büyüktür. Hava akışı, bir engele çarparak (burada lif) yön değiştirdiğinde, kütlesi büyük olan partiküller ataletleri nedeniyle yörüngelerini koruyamaz ve hava akışıyla birlikte hareket etmeye devam edemez (akışkanlar dinamiği).

Kesme (Durdurma) Mekanizması

HEDEF, KÜÇÜK PARTİKÜLLER

Hava akımı, partikülü bir life yapışacak kadar yakın taşıdığında meydana gelir. Partikül; hava akımıyla birlikte bir hattı takip ederek ilerlerken bir life çarpar, kaçamaz ve yapışır. Bu aşamada 0,3-1 mikron aralığında boyuta sahip partiküller yakalanır. Örnek olarak bakteriler verilebilir. 0,3-1 mikron boyutu, aslında filtredeki boşluklara sığabilir. Ancak hava akışıyla birlikte yeterince hızlı hareket edemeyen bazıları, bir life dokunduklarında yapışır ve yakalanır. Buna “interception” denir.

Difüzyon Mekanizması

HEDEF, GERÇEKTEN KÜÇÜK PARTİKÜLLER

Bu aşamada 0,3 mikrondan küçük olan partiküller yakalanır. 0,3 mikrondan küçük parçacıkların kütlesi o kadar azdır ki gaz moleküllerine çarptıklarında zıplayıp, rastgele zikzak desenler çizerek hareket ederler. Yani hava akışıyla sürekli olarak sirküle edilirler.

Çok küçük oldukları için aslında gözeneklerden geçebilirler ancak düz çizgiler halinde değil de zikzak desenler çizerek uçuştukları için liflere dokundukları anda yapışırlar.

Özellikle 0,1 mikron civarındaki partiküllerin liflerle çarpışma olasılığı daha fazladır. Buna “diffusion” denir. Difüzyon mekanizması, daha düşük hava akış hızında daha da baskın hale gelir.

Difüzyon mekanizması, 0,1 mikron çaplı parçacık boyutunun altında baskındır. Eylemsiz çarpma ve kesme ise 0,4 mikronun üstünde baskındır. Arada kalan en kötü durum partikül boyutu (MPPS) için hem difüzyon hem de eylemsiz çarpma nispeten verimsizdir. Dolayısıyla MPPS, filtrasyon sistemindeki en zayıf noktadır. Bu nedenle standartlar HEPA’ları sınıflandırmak için MPPS’yi kullanır. 0,3 mikrona yakın partiküllerin yakalanma verimliliğine bakar. Sonuç olarak 3 mekanizmanın kombinasyonu, 0,3 mikrondan daha büyük ve daha küçük parçacıkların daha da büyük bir verimlilikle yakalanmasını sağlar.

FAKAT

Difüzyon mekanizmasında, liflerin arasından geçip yakalanamayan partiküller de olabilir.

Yani MPPS’den daha küçük olan partiküllerin, MPPS’den daha yüksek filtrasyon verimliliğine sahip olmaması da mümkündür. Tam da bu sebeple HEPA, bazı virüs boyutlarını kesinlikle yakalayabilirken bazılarını yakalayamayabilir ve kaçanlar olabilir. Rastgelelik böyle işler!

Saf HEPA filtreler; gazları, kimyasal buharları ve kokuları yakalayamadığı için aktif karbon malzemeye de sahip olabilirler. Veya daha büyük partiküllerin ana filtreyle temas etmeden önce yakalanabilmesi için bir ön filtreyle birleştirilebilirler. Bu tür entegrasyonlar, ürünün kullanım ömrünü uzatmak için yaygın olarak yapılan ve güvenli olan yöntemlerdir.

Artık hepimiz havadaki partikül kirliliğini azaltmak için HEPA filtrasyonunun öneminin farkında olsak da koşullarımıza en uygun doğru cihaz seçimi, sistemin nasıl çalıştığını anlamaktan geçiyor diyebiliriz. Dolayısıyla da HEPA’nın partikülleri nasıl yakaladığını anlamak, doğru cihazı seçme sürecinde sizi bir adım öteye taşıyacaktır. Şimdi de HEPA filtre nasıl kullanılır, nelere dikkat edilmelidir meselesini açıklayalım. Çünkü bu kısımda çok fazla doğru bilinen yanlışlar var.

HEPA Filtre Nasıl Kullanılır?

Kullanım, değişim, temizlik önerileri
HEPA Filtre Nasıl Kullanılır

HEPA filtreli cihazlar -örneğin hava temizleyiciler, elektrikli süpürgeler veya klimalar- yoğun olarak kullanıldıkları için kullanıma bağlı olarak zamanla doyuma ulaşmaları ve kirlenmeleri kaçınılmazdır.

Filtre doygunluğa ulaştığında hava akışı azalır ve cihaz performansı düşmeye başlar. Değişim ya da temizlik yapmamak, filtrasyon verimliliğiyle birlikte cihazın genel performansını da olumsuz etkiler. Hava akışının azalması, cihazın zorlanmasına ve ömrünün kısalmasına sebep olabilir.

HEPA filtre nasıl kullanılır? HEPA filtre tek başına kullanılabilir bir ürün değildir. Hava temizleyici, nem alma cihazı, davlumbaz, klima ya da elektrikli süpürge gibi cihazların içinde kullanılabilir.

KULLANIM, DEĞİŞİM VE TEMİZLİK

Bakım ve değişim rutini oluşturmayı;

  • Güvenli ve sağlıklı filtrasyonun devam edebilmesi
  • Hava kalitesinin korunması ve sürdürülmesi
  • Cihaz ömrünün korunması için alınması gereken bir önlem olarak düşünebilirsiniz.

Değişim ya da temizlik, ürünün tipine göre doğru şekilde yapılmalıdır. HEPA filtreler, “tek kullanımlık” ve “temizlenebilir” olmak üzere iki tipte üretilir.

HEPA filtrenin, işlevini aynı verimlilikle sürdürmeye devam edebilmesi için düzenli olarak kontrol edilmesi çok önemlidir.

➤ TEMİZLENEBİLİRLİK

HEPA filtrelerin temizlenebilirliği, oldukça karmaşık bir konudur.

Arkasındaki teknolojiyi açıklamaya çalıştığım bölümden de anlaşılacağı gibi filtrasyon ortamı son derece hassas bir yapıdadır. Bu nedenle eğer filtre temizlenecekse mutlaka ürünün üreticisinin direktifleri takip edilmelidir. Genel olarak HEPA filtreleri, elektrikli süpürgeyle vakumlamak veya suyla yıkamak önerilmez. Çünkü bu tür işlemler, lif yapısına zarar verebilir (ve yüksek olasılıkla da zarar verecektir). Sonucunda da filtrasyon güvenilirliği önemli ölçüde düşer.

Cihazın kullanım kılavuzunda belirtilen talimatlara uygun şekilde yapılan temizlik, ürünün çok daha uzun ömürlü olmasını sağlayacaktır.

Öte yandan ürün temizlenebilir özellikte olsa dahi zamanla yıpranabilir, deforme olabilir ve doğal olarak performansı düşer. PURMED olarak temizlenebilir olanların da belli sürelerden sonra mutlaka değiştirilmesini öneriyoruz. Uzun ömürlü kullanım için temizlik, son derece dikkatli şekilde yapılmalı ve aksatılmamalıdır.

➤ YIKANABİLİRLİK

HEPA filtrelerin yıkanabilirliği, daha da karmaşık bir konudur.

Elbette ürüne göre değişmekle birlikte HEPA filtreler -çoğunlukla- yıkanabilir özellikte değildir. Yıkanabilir olduğu belirtilen ürünler, üretici firmanın kendi teknolojisidir. Bu konuda kapsamlı çalışmalar -ne yazık ki- bulunmamaktadır. Temizlemenin olası zararları hakkında bilgi edinmek ve temizlik işlemlerine dair çok önemli uyarı ve önerilerimizi öğrenmek için HEPA filtre nasıl temizlenir ve HEPA filtre yıkanır mı yıkanırsa ne olur konulu blog içeriklerimize mutlaka göz atmanızı öneriyoruz.

Kaliteli bir HEPA filtrenin iç yapısının son derece hassas olacağı unutulmamalıdır.

Filtre değişiminin nasıl yapılacağı -her cihaz aynı şekilde tasarlanmadığı için- cihaza göre değişir. Bu konuda en güvenilir kaynak, cihazın kullanım kılavuzudur. Fakat ev tipi cihazlarda değişim -çoğunlukla- kullanıcı deneyimi de düşünülerek, çok basit çıkart-tak formatında tasarlanır.

➤ DOĞRU ZAMANLAMA

Değişim için doğru zamanlama, pek çok faktöre bağlı olarak değişir.

  • Dış hava kirliliği seviyesi,
  • İç hava kirliliği seviyesi,
  • İç mekândaki kirlilik kaynakları,
  • Günde kaç saat kullanıldığı,
  • Kullanım hızı,
  • Ön filtrenin sık sık temizlenip temizlenmediği

Farklı değişkenler sebebiyle tüm kullanıcılar için ideal bir değişim periyodu belirlemek imkânsızdır. Örneğin ortamda yoğun miktarda sigara içiliyorsa değişim sıklığı artabilir. Cihaz performansında düşüş gözlemlenirse ilk olarak filtre kontrol edilmelidir.

➤ BAZI İŞARETLER

Fakat filtrenin değişmesi gerektiğini gösteren bazı işaretler takip edilerek doğru zamanda değişim yapılabilir. Bu işaretler, genel olarak şunlardır:

  • Ortama kaynağı belirsiz kötü bir koku yayılıyorsa
  • Filtreyi çıkarıp incelediğinizde, üzerinde gözle görülür miktarda partikül birikmeye başlamışsa
  • Cihazın emiş gücünde düşüş varsa, filtre hava akışını engelleyecek kadar dolmuş demektir.

Kötü koku oluşumu, özellikle elektrikli süpürgeler için önemli bir işarettir. Ürün doyma noktasına ulaşmışsa, süpürme esnasında etrafa kötü koku yaymaya başlar.

➤ ORTALAMA ÖMÜR

Tek kullanımlık ürünlerin kullanım ömrü -genel olarak- 6-12 ay arasındadır. Bazı ürünler için bu süre, 18 aya kadar da çıkabilir. Temizlenebilir özellikteki ürünlerin ömrü ise aksatılmadan ve doğru şekilde temizlenmeye devam edildiğinde daha uzundur. Yine de kullanım yoğunluğu dikkate alınarak, en az 2 yılda bir değiştirilmeleri daha güvenli olacaktır.

Temizlenebilir olanların da hemen değiştirilmesini gerektiren durumlar olabilir. Örneğin filtrede deformasyon varsa, güvenli kullanımın devam edebilmesi için değişim şarttır.

Değişim yapmadan önce, mutlaka eldiven ve maske gibi önlemlerle kendi güvenliğinizi sağlamalısınız. Çünkü kullanıldığı süre boyunca ortamdaki bakteri, virüs, küf sporu vb. gibi zararlı partikülleri içine hapseder. Değişim yaparken bunları solumamaya ve elinize bulaştırmamaya dikkat etmelisiniz.

▶ HEPA filtre kullanım ömrü neye göre değişir ve HEPA filtre değişimi için ipuçları içeriklerimizi ziyaret ederek daha fazla bilgi edinebilirsiniz.

HEPA filtreli hava temizleme cihazının, gerçekten etkili olabilmesi için sürekli çalıştırılması önerilir. Pencereleri açtığınızda ya da evinizden her ayrılıp geri geldiğinizde, ortama yeni kirleticiler eklenir. Mekândaki bitki veya evcil hayvan varlığı da hava kalitesini her an etkiler. Dolayısıyla da hava kalitesi sürekli olarak değişme eğilimdedir. Kontrolün siz de olması için cihazın uzun süre aktif olması faydalı olacaktır.

Hayır, -çoğunlukla- cihazın çekim gücünü etkilemez. Fakat kullanıma bağlı olarak bir süre sonra dolmaya başlar ve bu doygunluk da hava akışını yavaşlatır. HEPA filtreler -üretim aşamasında hava akışı ve direnç testi yapılarak- havanın filtreden geçiş hızı ve bunun filtre performansını nasıl etkilediği açısından test edilir. Üreticisine göre değişmekle birlikte, HEPA filtrelerin çekim gücü yüksektir.

Her zaman belirttiğimiz gibi ürün tipine, cihaza ve üretici firmaya göre değişmekle birlikte HEPA filtre, kullanıldıkça filtrasyon performansını -bir noktaya kadar- kaybetmez aksine kullanıldıkça performansı artar. Yani zamanla daha iyi çalışır. Çünkü daha fazla miktarda kirletici partikül, lif gözeneklerine sıkıştıkça, çok daha ince partiküller dahi yakalanabilir. FAKAT elbette bir süre sonra tamamen dolacaktır ve performansı düşecektir.

Ev tipi HEPA filtrelerin endüstriyel uygulamalarda kullanılabilir olup olmadığı, çok sayıda faktöre bağlı olarak değişecektir. Burada en önemli husus, ortam koşulları ve hassasiyet derecesidir. Örneğin mikroelektronik ve çip üretimi gibi hassas durumların söz konusu olduğu ortamlarda, havanın en küçük parçacıklardan bile arındırılması zorunludur. Bu tür ortam koşulları için özel olarak tasarlanmış ve mutlaka sertifikalandırılmış (yani verimlilik testleri yapılmış) ürünler kullanılmalıdır. Detaylı bilgi için temiz oda standartlarını inceleyebilirsiniz. Fakat hassasiyetin bu kadar yüksek düzeyde olmadığı endüstriyel uygulamalarda ev tipi ürünler de çözüm sağlayabilir.

Dolayısıyla bazı durumlarda kullanılabilirken, bazılarında da yeterince güvenli olmayacaktır. Üreticiyle direkt iletişime geçip, ortam koşullarını ve beklentileri ifade edilmesi ve fikir alınması faydalıdır.

Bu sorunun, her cihaz için geçerli mutlak bir cevabı yoktur. Herhangi bir şey yapmadan önce mutlaka direkt olarak cihazın üreticisiyle iletişime geçilmelidir. Çünkü HEPA sınıflarının farklı verimlilik seviyelerine sahip olmasının sebeplerinden biri de filtre ortamıdır. Daha yüksek performans seviyesine sahip bir HEPA filtre, havayı filtreden geçirmek için daha fazla cihaz emiş gücü talep edebilir ve bu da cihazın ömrünün kısalmasına neden olabilir.

PURMED Filtreleri ile Tanışın…

Havanızı, PURMED kalitesiyle değiştirin!

Evinizde veya iş yerinizde iç mekân hava kalitesini iyileştirmek istiyorsanız, PURMED markalı HEPA filtre yatırımı en iyi seçenektir. HEPA ve aktif karbon teknolojilerini birlikte kullanan yedek filtrelerimiz, havadaki en küçük kirletici unsurları dahi yakalayıp temizlemek için tasarlanmıştır.

İç mekân hava kalitesini artırmaya yönelik yenilikçi çözümler sunarak, ülkemize değer katmaya ve sektörümüzde emin adımlarla ilerlemeye devam ediyoruz. Sektördeki tecrübemiz ve müşteri memnuniyeti odaklı yaklaşımımızla cihaza göre en verimli filtre çözümlerini sağlıyoruz.

Ekonomik fiyatlarla yüksek performans elde etmek isteyenlerin ilk tercihiyiz.

Farklı cihazlarla uyumlu geniş seçenek yelpazemizi hava temizleyici filtreler başlığı altından inceleyebilirsiniz. Doğru filtreye yapacağınız yatırımla ailenizin daha sağlıklı bir ortamda nefes almasını sağlayabilirsiniz.

Beklemeyin, hemen şimdi temiz hava siparişinizi verin!

MAĞAZA

HEPA Filtreler Hakkında Sık Sorulanlar

Bu içeriğimizde HEPA filtre nedir nasıl kullanılır hangi cihazlarda bulunur gibi sorulara detaylı, anlaşılır ve açıklayıcı yanıtlar vermeye çalıştık. Eğer cihazınız için en doğru filtrasyon çözümünü arıyorsanız ürünlerimizi inceleyebilir ve teknik ekibimizden destek isteyebilirsiniz. Soru, istek ve görüşlerinizi, WhatsApp iletişim hattımız üzerinden veya aşağıdaki yorum alanından bize iletebilirsiniz. Bu bölümde de HEPA filtreler hakkında sık sorulan soruları derleyip sizin için cevaplandırdık.

HEPA filtre; havadaki çok küçük boyutlu partikülleri dahi %99,95’in üzerinde verimlilik oranıyla yakalayabilen yüksek verimli bir hava temizleme filtresi türüdür. Ortam havasını filtreleyerek; polenler, solunabilir tozlar, küf sporları, bakteriler, virüsler ve alerjenler gibi çok ince parçacıkları havadan temizler.

HEPA; İngilizcede High Efficiency Particulate Air (filters), Türkçede ise Yüksek Etkinlikte Partikül Yakalayıcı anlamına gelir. İngilizcede kullanılan farklı açılımlar olsa da ABD Enerji Bakanlığı tarafından resmi olarak bu şekilde tanımlanmıştır.

HEPA’lar -0,3 mikron boyutundaki partikülleri- ISO ve Avrupa standartlarına göre en az %99,95 oranında; Amerika standartlarına göre ise en az %99,97 oranında yakalayabilmelidir.

Seçim, kullanım alanına ve ihtiyaçlara göre yapılmalıdır. HEPA13, True HEPA, HEPA14 gibi farklı verimlilik oranlarına sahip filtreler bulunur. Eğer ev ya da iş yerleri için “yüksek verimli” bir filtrasyon çözümü gerekiyorsa, bu üçünden biri seçilmelidir. Daha düşük hassasiyet gerektiren koşullarda ise EPA sınıfı ürünler de tercih edilebilir. En iyi HEPA filtre kaç olmalı öğrenmek için farklı kalite sınıflarını incelediğimiz blog yazısını okuyabilirsiniz.

0,3 mikron boyutu, bilim insanları tarafından “En Çok Nüfuz Edici Parçacık Boyutu” yani MPPS olarak belirlenmiştir. MPPS, bir filtrasyon sisteminden en kolay geçebilen, yakalanması en zor partikülleri ifade eder. HEPA’lar, 0,3 mikron boyutu referans alınarak geliştirilir çünkü bu sayede hem bu boyuttan daha küçük hem de daha büyük olan parçacıklar çok daha yüksek verimlilikle yakalanabilir.

Çoğu HEPA filtre, fiberglass (cam elyafı) malzemeden yapılır. Bazıları, daha hafif ve esnek olmaları için polipropilen ya da polyester gibi sentetik malzemelerden de üretilebilir. Cam elyafı, çok çok ince yapıdaki cam telciklerden (liflerden) oluşur.

Çekim gücü son derece yüksek olan HEPA filtreler; havadaki zararlı partikülleri yakalayıp hapsederek havayı zararlılardan arındırır. Hava temizleme cihazlarında kullanıldığında; solunum yolu hastalıkları, astım ya da alerji gibi sağlık sorunlarının kötüleşmesini engeller. Ayrıca havadaki nem-sıcaklık dengesini sağlayarak ortamın ferahlığını da korur. Ek olarak küf sporlarını da yakalayarak, romatizmal hastalıkları olan kişiler için yaşam konforunu artırır.

Avrupa EN 1822 standardıyla 3 ana verimlilik sınıfı tanımlanmıştır: EPA, HEPA ve ULPA. HEPA’lar da kendi içinde HEPA 13 ve HEPA 14 olmak üzere 2 alt sınıfa ayrılır. Bir de Amerikan standartlarına göre üretilen True HEPA bulunur.

Hava temizleyiciler, klimalar, soğutucular, nem alma cihazları, hava nemlendiriciler, elektrikli süpürgeler, robot süpürgeler, otomobil klimaları, merkezi HVAC sistemleri (ısıtma, havalandırma ve iklimlendirme) gibi günlük hayatımızda kullandığımız cihazlarda ve sistemlerde bulunabilir.

Ortam havasının; solunabilir tozlar, kirleticiler, ev tozu akarları, evcil hayvan tüyleri ve deri döküntüleri, polenler, alerjenler, bakteriler, virüsler, mantarlar gibi zararlılardan arındırılması için kullanılır. Bununla birlikte havadaki sıcaklık-nem dengesini sağlama, ortamdaki oksijen miktarı artırma gibi faydalar da sağlar. Aktif karbonlu hibrit modeller ise gazları, kokuları ve yemek buharını dahi temizleyebilir.

HEPA filtre, internet ortamında e-ticaret sitelerinden online olarak satın alınabilir. PURMED markalı ve çok çeşitli cihazlarla uyumlu hava temizleyici, nem alma cihazı veya araç hava filtrelerini inceleyebilir, ihtiyaçlarınıza en uygun filtreyi seçebilmek için teknik destek isteyebilirsiniz.

HEPA’lar farklı verimlilik seviyelerine sahip olabilir. Havada dolaşan 0,3 mikron çap spesifikasyonuna sahip katı partiküllerin; HEPA13 en az %99,95’ini, HEPA14 en az %99,995’ini, True HEPA ise en az %99,97’sini yakalar. Koşullarınıza en uygun filtreyi seçmek için sitemizi inceleyebilirsiniz.

HEPA, filtrasyon teknolojileri arasında oldukça yüksek verimlilik oranına sahip bir tür mekanik filtredir. Havadaki partiküllerin en az %99,95’ini yakalayıp içine hapsedebilir. Örneğin sürekli dolaşımda olan toz, polen, evcil hayvan tüyü, ev tozu akarları, bakteri, virüs, mantar ya da alerjenleri havadan arındırabilir. Hava kalitesinin iyileşmesini ve korunmasını sağlayarak, kullanıcılara ferah ve sağlıklı bir iç mekân deneyimi sağlar.

KAYNAKLAR

• HEPA (EN), Wikipedia • MPPS, Wikipedia • What is a HEPA filter, Environmental Protection Agency (EPA)

Bu blog yazımızda HEPA filtre hakkında bilmeniz gereken her şeyi derleyip cevaplandırmayı hedefledik. HEPA filtre nedir, HEPA filtre nasıl kullanılır, HEPA filtre nerelerde kullanır gibi temel sorulara mümkün olduğunca ayrıntılı yanıtlar vermeye çalıştık. Umuyoruz ki neden HEPA filtre açıklamalarımızla tam olarak ihtiyacınız olan ürünleri bulmanızı kolaylaştırabiliriz. Diğer içeriklerimize de göz atarak, eviniz ya da ofisinizde hava kalitesini daha yüksek seviyelere nasıl çıkarabileceğinizi keşfedebilirsiniz… HEPA filtre nedir konusunda sormak istediklerinizi aşağıdaki yorum bölümünden bize iletebilirsiniz.

Faydalı buldunuz mu?

Fikrinizi paylaşın!

Ortalama Puan 0 / 5. Değerlendirme: 0

İlk siz değerlendirin.

PURMED ile bağlantıda kalın!

Yeni ürün lansmanları, kampanyalar, alışverişinize özel teklifler, ipuçları, öneriler ve daha fazlası için e-bültenimize abone olmayı unutmayın…

E-bülten aboneliği için ad-soyad bilgisi yazın.
E-bülten aboneliği için onay verin.

Sizin için titizlikle ele aldığımız bu içeriği, tarayıcınızın “yer imlerine” kaydederek ihtiyaç duyduğunuzda hızlıca erişebilir, sorularınızı aşağıdaki “yorum” alanı aracılığıyla teknik ekibimize iletebilirsiniz.

PURMEDekip

Bir yanıt yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir